Áp dụng Cách tính lương theo sản phẩm một cách chính xác và khoa học là giải pháp then chốt giúp các doanh nghiệp sản xuất thúc đẩy năng suất lao động, kiểm soát tối ưu chi phí vận hành và xây dựng chính sách đãi ngộ công bằng. Hãy cùng khám phá quy trình quản trị tiên tiến này cùng ACC SOFT.
1. Bản chất pháp lý và các hình thức trả lương theo sản lượng thực tế
Theo quy định của Bộ luật Lao động, trả lương theo sản phẩm là hình thức trả lương căn cứ vào mức độ hoàn thành khối lượng, chất lượng sản phẩm hoặc công việc theo đơn giá sản phẩm đã được quy định. Doanh nghiệp được chủ động lựa chọn hình thức trả lương này nhưng phải thông báo công khai cho người lao động và quy định rõ ràng trong quy chế lương thưởng hoặc hợp đồng lao động.
Các hình thức trả lương theo sản phẩm phổ biến hiện nay bao gồm trả lương theo sản phẩm trực tiếp cá nhân, trả lương theo sản phẩm tập thể (nhóm/tổ sản xuất), trả lương theo sản phẩm lũy tiến (tăng đơn giá khi vượt định mức) và trả lương theo sản phẩm kết hợp thưởng chất lượng. Việc đa dạng hóa các kịch bản trả lương giúp tổ chức linh hoạt tối ưu năng suất làm việc của từng bộ phận sản xuất.
2. Cách tính lương theo sản phẩm
Theo điểm b khoản 1 Điều 54 Nghị định 145/2020/NĐ-CP, tiền lương theo sản phẩm được trả cho người lao động hưởng lương theo sản phẩm, căn cứ vào mức độ hoàn thành số lượng, chất lượng sản phẩm theo định mức lao động và đơn giá sản phẩm được giao.
Cụ thể:
- Đơn giá sản phẩm do người sử dụng lao động xây dựng và công bố trên cơ sở định mức lao động và mức lương theo công việc hoặc chức danh.
- Tiền lương sản phẩm của người lao động = Đơn giá sản phẩm × Số lượng sản phẩm hoàn thành đạt chất lượng theo định mức.
Đối với trường hợp làm việc theo nhóm (tập thể), tổng quỹ lương sản phẩm của nhóm được xác định theo tổng số lượng sản phẩm hoàn thành đạt chất lượng của cả nhóm, sau đó phân bổ cho từng thành viên trên cơ sở thỏa thuận hoặc quy chế nội bộ của doanh nghiệp (thường căn cứ vào mức độ đóng góp, cấp bậc công việc hoặc số giờ làm việc thực tế của từng người).
Hình thức trả lương theo sản phẩm phải được thỏa thuận và ghi rõ trong hợp đồng lao động theo quy định tại Điều 96 Bộ luật Lao động 2019.
3. Lưu ý khi áp dụng hình thức trả lương theo sản phẩm
Khi áp dụng hình thức trả lương theo sản phẩm theo điểm b khoản 1 Điều 54 Nghị định 145/2020/NĐ-CP, doanh nghiệp cần lưu ý các điểm sau:
- Đơn giá sản phẩm phải được xây dựng trên cơ sở định mức lao động và mức lương theo công việc hoặc chức danh, đồng thời được công bố công khai cho người lao động biết.
- Chỉ những sản phẩm hoàn thành đạt chất lượng theo tiêu chuẩn kỹ thuật mới được tính vào sản lượng để trả lương.
- Hình thức trả lương theo sản phẩm phải được thỏa thuận và ghi rõ trong hợp đồng lao động theo Điều 96 Bộ luật Lao động 2019.
- Trường hợp người lao động làm thêm giờ để sản xuất thêm sản phẩm, tiền lương làm thêm giờ được tính theo Điều 55 Nghị định 145/2020/NĐ-CP (đơn giá sản phẩm ngày bình thường × mức ít nhất 150%, 200% hoặc 300% × số sản phẩm làm thêm).
Xem thêm: Tiền lương danh nghĩa là gì?
4. Chính sách thuế và bảo hiểm đối với tiền lương theo sản phẩm
Tiền lương theo sản phẩm thuộc thu nhập từ tiền lương, tiền công và phải tính vào thu nhập chịu thuế TNCN của người lao động.
Tiền lương theo sản phẩm được dùng làm căn cứ tính đóng BHXH, BHYT, BHTN theo quy định.
Trường hợp làm thêm giờ hoặc làm việc vào ban đêm theo hình thức sản phẩm, phần tiền lương được trả cao hơn so với đơn giá ngày làm việc bình thường được miễn thuế TNCN theo quy định tại khoản 8 Điều 4 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 (áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026).
Xem thêm: Top phần mềm chấm công định vị
5. Câu hỏi thường gặp
Định mức lao động làm căn cứ tính đơn giá sản phẩm được xây dựng như thế nào?
Định mức lao động được xây dựng dựa trên cơ sở khoa học về thời gian hoàn thành công việc, điều kiện kỹ thuật công nghệ và mặt bằng trình độ của người lao động. Doanh nghiệp phải tổ chức tham khảo ý kiến của tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở và công khai định mức lao động tại nơi làm việc trước khi áp dụng chính thức.
Trường hợp sản phẩm bị lỗi hỏng thì tiền lương sản phẩm của công nhân được tính ra sao?
Nếu sản phẩm bị lỗi hỏng do lỗi chủ quan của người lao động thì không được tính tiền lương sản phẩm và người lao động phải bồi thường thiệt hại theo quy chế của công ty. Trường hợp sản phẩm bị lỗi hỏng do nguyên nhân khách quan như nguyên vật liệu kém chất lượng hay sự cố máy móc, người lao động vẫn được trả lương theo mức do hai bên thỏa thuận nhưng không thấp hơn lương tối thiểu vùng.
Làm thêm giờ khi trả lương theo sản phẩm được tính theo công thức nào?
Khi người lao động làm thêm giờ để làm thêm sản phẩm, tiền lương sản phẩm làm thêm được tính bằng đơn giá sản phẩm của ngày làm việc bình thường nhân với 150% (ngày thường), 200% (ngày nghỉ hằng tuần) hoặc 300% (ngày lễ, tết) và nhân với số lượng sản phẩm làm thêm thực tế.
Phần mềm quản lý tiền lương giải quyết bài toán chia lương sản phẩm tập thể như thế nào?
Phần mềm nhân sự tích hợp thuật toán phân bổ thông minh, cho phép cấu hình linh hoạt các tiêu chí chia lương nhóm như: chia theo số giờ làm việc, chia theo cấp bậc thợ, hoặc chia theo tỷ lệ phần trăm đóng góp do tổ trưởng đánh giá. Hệ thống tự động tính toán chính xác số tiền của từng thành viên ngay khi chốt sản lượng chung của cả nhóm.
Cách tính lương theo sản phẩm khi được chuẩn hóa quy trình và tự động hóa bằng giải pháp công nghệ sẽ là đòn bẩy đắc lực giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí sản xuất và gia tăng năng lực cạnh tranh trên thị trường. Để được tư vấn chi tiết về giải pháp phần mềm quản lý nhân sự - tính lương sản phẩm tự động, hãy liên hệ ACCSOFT ngay hôm nay.
